Αρχείο

Posts Tagged ‘παρακμή’

Το ταγκό ενός γελοίου: Από τον Βαρουφάκη στον Λεβέντη

31 Δεκεμβρίου, 2015 Σχολιάστε

ΒΗΜΑτοδότης: Ρεπούση - Να καταργηθεί η... έξοδος του ΜεσολογγίουΤο 2015 άνοιξε με το δίδυμο Τσίπρας-Βαρουφάκης και κλείνει με το δίδυμο Τσίπρας-Λεβέντης! Όπως τότε καθημερινά βλέπαμε τον Βαρουφάκη στα «κανάλια», σήμερα βλέπουμε τον Λεβέντη. Και ο βαθμός έκπτωσης αυτής της χώρας προσμετράται ακριβώς από το δίλημμα που θέτουν οι «αναλυτές», αλλά δυστυχώς και η πραγματικότητα: Άραγε, το πρώτο δίδυμο, το «ηρωικό» ή το δεύτερο, το «κωμικό», είναι χειρότερο! Και η απάντηση είναι προφανής: το πρώτο! Διαβάστε περισσότερα…

Kατάληξη της ασυδοσίας η φρίκη. -Tα αίτια που μεταμόρφωσαν ένα απόστημα ψυχανωμαλίας του κοινωνικού περιθωρίου σε πολιτικό κόμμα με δεκαοχτώ βουλευτές.

13 Οκτωβρίου, 2013 Σχολιάστε

DSC00007Χρῆστος Γιανναρᾶς

Την επαφή με την πραγματικότητα δεν την εξασφαλίζει κανείς μελετώντας στατιστικές. H γνώση της πραγματικότητας είναι πρωταρχικά εμπειρική, συνάγεται από την αμεσότητα της σχέσης με πρόσωπα και πράγματα. Oμως και το πεδίο της υποκειμενικής εμπειρίας είναι επισφαλές, οι ατομικές πιστοποιήσεις δεν βεβαιώνουν οπωσδήποτε το γενικό, το καθολικό. Tο ταλέντο ευστοχίας των κριτικών επισημάνσεων και συμπερασμάτων ενός δημοσιογράφου ή πολιτικού αναλυτή ή κοινωνικού μελετητή είναι μια ιδιάζουσα διαγνωστική ικανότητα – κάτι σαν όσφρηση: Nα αντιλαμβάνεται, διασταυρώνοντας υποκειμενικές πιστοποιήσεις, ποια είναι η ενδεικτική τους ισχύς, η ρεαλιστική τους εμβέλεια, η παραπεμπτική τους ευρύτητα……. Διαβάστε περισσότερα…

Κατηγορίες:Uncategorized Ετικέτες: , , ,

Η… Δημοκρατία της γειτονιάς

3 Νοεμβρίου, 2012 Σχολιάστε

Ομνύουμε διαρκώς και ακαταπαύστως στη Δημοκρατία, υπερηφανευόμαστε ότι εδώ γεννήθηκε, αλλά κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να αποδείξουμε ότι ούτε να τη διαχειριστούμε μπορούμε, ούτε τόσο δημοκράτες είμαστε στην πράξη.

Η απόφαση του συλλόγου γονέων στο Χαλάνδρι, όπου με συντριπτική πλειοψηφία – 234 υπέρ, 4 κατά και μία λευκή ψήφος – συμφώνησαν να εκδιωχθούν τα παιδιά ρομά που φοιτούν σε αυτό, αποτελεί ένα μικρό δείγμα για το πώς αντιλαμβανόμαστε τη Δημοκρατία. «Η κόλαση είναι οι άλλοι» έγραφε ο Σαρτρ πριν κάμποσα χρόνια και κάποιοι συμπολίτες μας βάλθηκαν να το κάνουν πράξη… …………. Διαβάστε περισσότερα…

Το «ΟΧΙ» των Ελλήνων

28 Οκτωβρίου, 2012 Σχολιάστε
Με τον Γιώργο Περδίκη

Δεν έχουν πολλοί λαοί να παρουσιάσουν το δικό τους έπος της Πίνδου. Δεν έχουν να μιλούν για το δικό τους ΟΧΙ

Αυτές τις μέρες ο απανταχού Ελληνισμός εορτάζει το έπος του ’40, με πανηγυρικές δοξολογίες, ομιλίες και παρελάσεις. Δεν σκοπεύω να σας θυμίσω τα «αρχαία λούσα» και τις μαραμένες δάφνες από πράξεις ανδρείων. Απλά, αυτές τις μέρες του μνημονίου και της Τρόικας οφείλουμε να σημειώσουμε δυο – τρεις πραγματικότητες:
1ον Ναι, μπορεί η Ελλάδα σήμερα να βρίσκεται στον πάτο, μπορεί να γίνεται ρεζίλι με την κατάντια της, μπορεί να θεωρείται ότι έχει ξεφτιλιστεί, αλλά στη δική της πτώση δεν οδηγεί στην καταστροφή τον μισό πλανήτη όπως η Γερμανία, η Ιταλία και Ιαπωνία τις μαύρες μέρες του μεγάλου πολέμου……………… Διαβάστε περισσότερα…

Ο ελληνικός εγωκεντρισμός

4 Οκτωβρίου, 2012 Σχολιάστε

Tου Αθανασιου Ελλις
Για την κατάντια της χώρας μας αποδίδουμε, ορθώς, τεράστιες ευθύνες στην πολιτική, επιχειρηματική -εγώ θα πρόσθετα και στη λεγόμενη πνευματική- ελίτ. Δεν είναι μόνον οι μίζες από προμήθειες του Δημοσίου, κυρίως στους εξοπλισμούς και την υγεία, και ο προκλητικός πλουτισμός κάποιων. Είναι, επίσης, η κρατική χρηματοδότηση ημετέρων, οι επιδοτήσεις ανύπαρκτων δράσεων και, φυσικά, οι διορισμοί συγγενών, φίλων και ψηφοφόρων, όπου αναπτύσσεται μια σχέση αμφίδρομη, καθώς συμμετέχουν ενεργά και οι πολίτες: από τους κρατικοδίαιτους μεγαλοεπιχειρηματίες, μέχρι τους απλούς υπαλλήλους ή αυτούς που δεν δικαιούνται αλλά λαμβάνουν συντάξεις……….. Διαβάστε περισσότερα…

Θράσος, Νονοί και Παρακμή!

30 Σεπτεμβρίου, 2012 1 Σχολιο

Του Μανώλη Κοττάκη

Διαβάζω προσεκτικά, αναλυτικά και επισταμένως τις τελευταίες δύο εβδομάδες οικονομικό και πολιτικό τύπο, ενώ παρακολουθώ με επιμέλεια την ιεράρχηση και τον τρόπο προβολής των ειδήσεων από ορισμένους τηλεοπτικούς σταθμούς. Είναι εντυπωσιακό: την ώρα που στην κοινωνία επικρατούν θλίψη και κατήφεια, στην αγορά επικρατούν χαμόγελα και ικανοποίηση, επειδή «ξαναρχίζουν οι δουλειές».
Το παλαιό σύστημα,που έχει προεξοφλήσει ήδη την επιμήκυνση και την παραμονή της χώρας στο ευρώ, τρέχει για να καταλάβει τις επίκαιρες θέσεις τώρα που… ξεκινούν οι αποκρατικοποιήσεις. Τα ρεπορτάζ που δημοσιεύονται για την ιδιωτικοποίηση τον ΟΠΑΠ, της ΔΕΠΑ και άλλων δημόσιων οργανισμών περιέχουν κωδικοποιημένα σήματα προς την κυβέρνηση, η οποία προς το παρόν αρέσκεται να παρατηρεί τις αψιμαχίες των ενδιαφερομένων.
Έχω δύο παρατηρήσεις:………… Διαβάστε περισσότερα…

Δεκάδες ελληνόπουλα επέστρεψαν “δηλητηριασμένα” από τις διακοπές τους από Χαλκιδική και Πιερία

29 Σεπτεμβρίου, 2012 Σχολιάστε
Μεγάλος είναι  ο αριθμός των παιδιών που φέτος κάνοντας τις διακοπές τους σε παραλίες της Χαλκιδικής και της Πιερίας αντίκρισε το απίστευτο πλήθος σκοπιανών αυτοκινήτων να φέρουν οποιασδήποτε μορφής αρχικά ΜΚ (Μακεδονία?). Άλλοτε στις ίδιες τις πινακίδες τους και άλλοτε ως αυτοκόλλητα. Στις αρχικές τους απορίες προς τους γονείς τους πώς είναι δυνατόν μέσα στην χώρα μας οι σκοπιανοί να δηλώνουν «Μακεδονία» και οι εδώ κεντρικές – τοπικές Αρχές να μην μπορούν να κάνουν τίποτα, δεν έπαιρναν ικανοποιητική απάντηση. Προφανώς,  και οι ίδιοι οι γονείς έμεναν έκπληκτοι από το γεγονός αλλά είχαν τα γνωστά προβλήματα των ημερών μας και το ξεχνούσαν γρήγορα.

Αντίθετα, στα παιδιά έμεινε η πίκρα της αδυναμίας αντίδρασης ενός, σε οποιοδήποτε βαθμό, οργανωμένου Κράτους αλλά και της Ιστορικής Αλήθειας, όπως τουλάχιστον αυτή προκύπτει από τα επίσημα χείλη της χώρας τους……. Διαβάστε περισσότερα…

Συλλογή υπογραφών για να σταματήσει το σήριαλ ο Σουλεϊμάν ο μεγαλοπρεπής στον Ant1

22 Σεπτεμβρίου, 2012 1 Σχολιο

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χρόνος της Κομοτηνής περί τουρκικών σήριαλ (Άρδην)

Πάνω από 8.000 (σ. Άρδην πια έχουν ξεπεράσει τις 10.000) πολίτες συνυπογράφουν την σχετική εκστρατεία αλλά ούτε ένα κόμμα ακόμη κι αυτά των πατριωτικών, εθνικών τάσεων, δεν πήρε θέση. Εκδότης περιοδικού «Άρδην» Γιώργος Καραμπελιάς αποκαλύπτει ότι η σειρά  περνά την γραμμή Νταβούτογλου για την επέκταση του νεοθωμανισμού μέσα από την τηλεόραση και παραγωγές που προσβάλλουν την εθνική μας υπόσταση. Ο Σουλεϊμάν υπήρξε ένας από τους απηνέστερους διώκτες του Ελληνισμού, κατέλαβε τη Ρόδο, σφαγίασε και εξανδραπόδισε τον λαό της Κέρκυρας, μαζί δε με τον Σελίμ Α΄, τον οποίον διαδέχτηκε, ήταν ένας από τους οργανωτές των μεγάλων εκστρατειών του παιδομαζώματος……..

Διαβάστε περισσότερα…

Κοντογιώργης – Το φαινόμενο των τουρκικών σήριαλ – 20.9.2012

21 Σεπτεμβρίου, 2012 Σχολιάστε

Ο καθηγητής πολιτικής επιστήμης και πρώην πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιώργος Κοντογιώργης απαντά στα ερωτήματα της εκπομπής του Kontra Channel “Επί του Πιεστηρίου” της 20.9.2012 με θέμα «Το φαινόμενο των τουρκικών σήριαλ στην TV». ……….. Διαβάστε περισσότερα…

Τσόκαρα και καριόλες

20 Σεπτεμβρίου, 2012 Σχολιάστε

Ν. Λυγερός (OPUS)

Όποιος δεν έχει δει ποτέ τσόκαρα και καριόλες, δεν μπορεί να πιστέψει ότι υποδήματα και άμαξες μπορεί να θεωρούν ότι έχουν άποψη. Στην αρχή νομίζει ότι ακούει ένα παραμύθι, αλλά σιγά-σιγά κατανοεί ότι ο συνδυασμός των δύο είναι θεαματικός. Τα τσόκαρα πιστεύουν ότι μπορούν να κάνουν ερωτήσεις και οι καριόλες απαντήσεις……. Διαβάστε περισσότερα…

Η φθορά των συνειδήσεων

20 Σεπτεμβρίου, 2012 1 Σχολιο

Η επίσημη έρευνα στα ασφαλιστικά ταμεία κατέδειξε ότι περίπου 11.000 συμπολίτες μας ελάμβαναν παρανόμως τις συντάξεις πεθαμένων συγγενών τους. Ο αριθμός είναι εντυπωσιακός και ενδεικτικός ενός κλίματος γενικευμένης φθοράς των συνειδήσεων που επικράτησε στη χώρα μας για χρόνια.

Οι νεκροί στη χώρα μας χαίρουν ξεχωριστής τιμής, ουδείς διανοείται την προσβολή ή την εκμετάλλευσή τους. Η τυμβωρυχία θεωρείται έγκλημα μεγάλο, πράξη επονείδιστη και ξένη προς τα ελληνικά ήθη. Υπό αυτή την έννοια η μη διακοπή της σύνταξης από τους συγγενείς ενός νεκρού ελάχιστα απέχει από τη τυμβωρυχία. Γι’ αυτό η διάπραξη του συγκεκριμένου αδικήματος προϋποθέτει απόλυτο κυνισμό και υπέρβαση βασικών ηθικών κανόνων. …………… Διαβάστε περισσότερα…

Ονόμασε την FYROM Μακεδονία επιτρέποντας Σκοπιανούς χρήστες να βρίζουν διαρκώς την χώρα μας …

15 Σεπτεμβρίου, 2012 Σχολιάστε

Μερικοί ήταν ηλίθιοι. Παρέμειναν ηλίθιοι και θα συνεχίσουν να είναι. Καθημερινά δίνουν εξετάσεις στο πεδίο αυτό για να δούνε τις αυξομειώσεις της βαθμολογίας τους. Φυσικά, αυτό είναι δικαίωμα του κάθε ελεύθερου ατόμου στις σύγχρονες «ελεύθερες» δυτικές κοινωνίες αποτέλεσμα «κατάκτησης δώρου» δίχως αγώνες. Προφανώς συμφέρει και το σύστημα για να διατηρείται σε ισορροπία.
Τα προβλήματα όμως αρχίζουν όταν η κατάσταση αυτή, ναρκισσιστική επίδειξη του βαθμού ηλιθιότητας, έχει συνέπειες στο σύνολο μιας εθνότητας και στις μελλοντικές γενεές αυτής. …….. Διαβάστε περισσότερα…

Η εσωτερική αποικία και οι αμετανόητοι ….

17 Φεβρουαρίου, 2012 Σχολιάστε

Γράφει η Ελένη Καρασαββίδου

Υπάρχει μία ιστορία σχετικά με τον γιατρό του Εδουάρδου του Β’, ανθρώπου με διδακτορικό στην ιατρική και bachelor  στην Θεολογία. Με άλλα λόγια ανθρώπου-κλειδί, που όμως (όπως τόσο συχνά συμβαίνει με τους «ανθρώπους- κλειδιά»,  αφού περνούν τον καιρό τους αναρριχώμενοι και όχι βελτιούμενοι) πατούσε με το ένα πόδι στη γνώση της εποχής και με το άλλο στην (όπως πάντοτε) «στιβαρή» άγνοιά μας.

Σε κρίση «επιστημονικής» παραφροσύνης πρότεινε ως θεραπεία για τον πονόδοντο την αναγραφή στην γνάθο του ασθενούς του ονόματος της Αγίας Τριάδας (Ehrenreich B. Deidre,  Witches, Midwives and Nurses:  A History of Women Healers, 1983).

Αν και η μεταφορά παραδειγμάτων από την βιολογική στην κοινωνική πραγματικότητα είναι συνήθως εξαιρετικά προβληματική, η «υγεία», (ή μάλλον η «τεχνολογία» αντιμετώπισής της) όπως έχουν δείξει κοινωνικο-ιστορικές της θεωρήσεις, δεν αφορά μόνο την βιολογία αλλά και τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες.

Αν σήμερα ο «πονόδοντος» είναι πάντοτε ενοχλητικός μα αντιμετωπίσιμος σε πολύ ικανοποιητικό βαθμό, δεν συμβαίνει το ίδιο και με φαινόμενα αιχμής όπως η οικονομία.

Θέτοντας ερωτηματικά και για τον πονόδοντο τον ίδιο σε λίγα χρόνια…

Η κυριολεκτική διάλυση δημόσιων τομέων όπως η υγεία και η παιδεία και η μη παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης μα και αξιόπιστης παιδείας σε ανθρώπους που μέσω των κρατήσεων τους την πληρώνουν αδρά κάθε μήνα, φέρνει στο προσκήνιο την έννοια της μονόδρομης επιβολής κεφαλικών φόρων δίχως ανταποδοτικότητα όπως συνέβαινε σε προ-νεωτερικές κοινωνίες. Αλλά φέρνει τραγικά επικαιροποιημένη και την έννοια της αποικιοκρατίας.

Όπως ο F. Nemo στο «Τι Είναι Δύση» επισημαίνει, (προσπαθώντας να εξηγήσει γιατί ξαφνικά τα -προϋπάρχοντα ως γνώση απ’ τις Σταυροφορίες ακόμη- κείμενα των Αράβων που διέσωζαν την αρχαιοελληνική φιλοσοφία κι επιστήμη έγιναν σημαντικά για τους Ευρωπαίους στις απαρχές της Αναγέννησης, «λίγο μετά» τον Εδουάρδο τον Β’ και τον «γιατρό» του), οφείλουμε να διαχωρίσουμε το υλικό -την καθεαυτό ύπαρξη των κειμένων- από το αληθινό αίτιο.

«Το καινούργιο γεγονός δεν είναι υλικό, αλλά πνευματικό. Συνίσταται στο ότι τα κείμενα που ήταν διαθέσιμα εδώ και καιρό θεωρούνται πλέον χρήσιμα και φορείς σημασίας» (ό.π. σελ. 83).

Δεν είναι λοιπόν ούτε η «καθεαυτό ύπαρξη» ούτε η «χρηστική αξία» του χρήματος που έχει μεταβληθεί. Αυτό που άλλαξε πραγματικά είναι η πνευματική ηγεμονία του πλανήτη (κρύβοντας πάντοτε συμφέροντα υλικά) καθιστώντας κυρίαρχο έναν ολοκληρωτισμό τόσο κυνικό και ψιλικατζή που δε νιώθει καν την ανάγκη να δικαιολογηθεί και να αιτιολογήσει τις θυσίες των υπηκόων του πίσω από κάποια μεγάλη ιδέα. Δεν θα θυσιαστείς ούτε θα θυσιάσεις για μια αλήθεια που θα ξεφεύγει από εσένα και θα αφορά ένα γενικότερο «καλό». Θα θυσιαστείς και θα θυσιάσεις για να επιβιώνεις μόνο. Κι εσύ κι οι απόγονοι σου. Και συ και το είδος σου.

Έτσι εξηγείται γιατί μίκρυνε και καταγγέλθηκε η έννοια του ήρωα συστηματικά εδώ και χρόνια. Γιατί ο Σολωμού από τη μια στην Κύπρο ή ο Τζουλιάνι από την άλλη στην Ιταλία παρουσιάστηκαν απλουστευτικά ως τρελοί και περιθωριακοί. Και γιατί οι εκπρόσωποι της real politic θεωρούνται πλέον ως υπερασπιστές τόσο των κοινωνικών μορφωμάτων (χωρών, επαγγελμάτων, ανθρώπων) όσο και της προόδου (αλλιώς θα γίνουμε Εκουαδόρ σου λένε υποκριτικά όσοι προσπαθούν να φέρουν το νέο Μεσαίωνα) αποκρύβοντας ότι η ανθρωπότητα συναντούσε την πρόοδο συνήθως μέσα από ανατροπές.

Και ανέτρεψε και αυτοκρατορίες και ελευθερώθηκε και διένειμε αγαθά όπως η υγεία και η παιδεία και πείνασε και σκοτώθηκε γι’ αυτό. Αλλά ήταν αποφασισμένη αφού φοβόταν περισσότερο να πεινάσει και να σκοτώσει χωρίς αυτό. Ο αντίπαλος σου τώρα δεν είναι μόνο μια δομική καπιταλιστική κρίση.

Είναι κάτι συγγενικό και περισσότερο την ίδια ώρα. Γιατί δεν είναι αλήθεια ότι ο «μετα-καπιταλισμός» (ας αποδεχτούμε την προβληματική έννοια του μετά) είναι ένα καινοφανές φαινόμενο. Εάν στη Δύση -και παρά τα οικτρά διαλλείματα- αποδέχτηκε και χρησιμοποίησε τους 3 τελευταίους αιώνες ένα μορατόριουμ θεμελιωδών αξιών («με την ευγενική χορηγία» των κοινωνικών κινημάτων βεβαίως) το αναλογικά μικρό πλεόνασμα πλούτου που χρησιμοποιήθηκε γι’ αυτό το ρετουσάρισμα δεν προήλθε από την ασύλληπτη εκμετάλλευση ανθρώπινων και φυσικών πηγών στις αποικίες;

Λαοί εξαφανίστηκαν, πολιτισμοί εκμαυλίστηκαν, εδάφη ξεχερσώθηκαν. Ο καπιταλισμός όταν έβγαζε το κοστούμι πάντοτε αυτός ήταν. Κι ας μην ήθελαν να το δουν οι βολεμένοι στο εσωτερικό του. Στην ύστερη φάση του, αφηνιασμένος, ενδοστρέφει την αποικιοκρατία στο ίδιο του το σπίτι. Είναι οι πολίτες της Δύσης που γίνονται πια ανθρώπινα στοκ.

Φέτος το χειμώνα πάνω από 500 νεκροί από το κρύο σε χώρες «ευρωπαϊκού πολιτισμού», ενώ οι 1781 (προ 10ημέρου) αυτόχειρες την τελευταία τριετία στην άλλοτε ηλιόλουστη Ελλάδα μιλούν για συντριπτικά ποσοστά πολέμου (χειρότερου της Σερβίας). Αν ο πόλεμος αλλάζει μορφή μιλάμε πια για ένα Έγκλημα κατά της Ανθρωπότητας, μιας ανθρωπότητας που εκμαυλίστηκε σε βαθμό ώστε να φοβάται την (επώδυνη πάντα) ανατροπή και όχι τον (ταπεινωτικό και σίγουρο) θάνατο που της ετοιμάζουν.

Ενώ η οικονομική και πολιτική παραφροσύνη σκαλίζει πια τις δικές της αγίες τριάδες στα πρόσωπα των ανθρώπων για τον «πονόδοντο», στηριζόμενη σε πολιτικούς φορμαλισμούς κάθε είδους. Εάν δεν στηριζόταν τότε τα δυο κόμματα της κοινοβουλευτικής αριστεράς δεν θα καλούσαν τον λαό (και μάλιστα με μπροστάρη το πιο ανήσυχο και το πιο αλληλέγγυο κατ’ εμέ κομμάτι του, τους αριστερούς της βάσης, όχι των «κεκαθαρμένων» θώκων) να ματώσει γι’ άλλη μια φορά στο Σύνταγμα (πόσες φορές απ’ της 3 του Σεπτέμβρη του 1831;) «βγάζοντας το φίδι από την τρύπα» ώστε να πουλούν τα στελέχη μας πολιτική υπεραξία το βράδυ στα τηλε-παράθυρα στις πλάτες των «beatifull-loosers»!

Αγάντα μην μέσα από τα κινήματα βάσης -αν ενδιαφερθούν οι κρίνοντες αφ’ υψηλού πολίτες γι’ αυτά- όπως οι Λαϊκές Συνελεύσεις  γίνουν κάποτε winners!). Θα είχαν παραιτηθεί (κι ας επιχειρηματολογούν περί των δυσκολιών του!) από το βουλευτιλίκι τους ώστε να προκαλέσουν εκλογές και δε θα γινόταν καν η Κυριακάτικη ψηφοφορία.

Αλλά -βέβαια- θα χρειαζόταν γι’ αυτό κι ένας λαός αποφασισμένος να πεινάσει με αξιοπρέπεια και να ξαναχτίσει με κόπο, μα όχι πρόθυμος να εκπορνεύουν τη μάνα του (τον πλανήτη του, τη χώρα του, την τάξη του, τη ζωή του, το παιδί του) κομμάτι κομμάτι, και μέρα τη μέρα.

(ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ)

————

 ΣΧΕΤΙΚΑ :

Η αποτυχία της Κοινοβουλευτικής Ολιγαρχίας…..

17 Φεβρουαρίου, 2012 Σχολιάστε
Του Γιώργου Ν. Οικονόμου, Αρ. Φιλοσοφίας. Από το περιοδικό «ΠΟΛΙΤΕΣ» [τεύχος 34, Ιανουάριος του 2012, σελίδες 24-26]. Σπουδαίο άρθρο το οποίο επιδοκιμάζω*** ΑΠΟΛΥΤΑ! Προκαλεί κατάπληξη πως επιτράπηκε η δημοσίευση σε περιδικό του ΣΥΡΙΖΑ!! ***(ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ- ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ)
Η νεοελληνική κοινωνία βρίσκεται στα πρόθυρα πλήρους καταρρεύσεως. Έχει καταστεί πλέον εμφανής η αδυναμία του κομματικού πολιτικού συστήματος στο σύνολο του να αποτρέψει τη χρεοκοπία. Όχι μόνο διότι αυτό την οδήγησε στη σημερινή απελπιστική κατάσταση, αλλά και διότι αυτό την οδηγεί σε χειρότερη με την υποδούλωση του στο ΔΝΤ και τα «Μνημόνια». Σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες επιβάλλεται να βρεθεί ένας διαφορετικός δρόμος. Για να υπάρξει όμως αυτός πρέπει πρωτίστως να κατανοηθεί στην ουσία της η χρεοκοπία και κυρίως τα αίτια που οδήγησαν σε αυτή.
Η ελληνική κρίση είναι βεβαίως οικονομική και έχει διεθνή εξάρτηση (ιδίως ευρωπαϊκή) από τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και διανομής, από τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών-τραπεζών και από τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Χωρίς να υποτιμούμε τον διεθνή ορίζοντα της ελληνικής κρίσεως και χωρίς να επιμένουμε αποκλειστικώς στις ελληνικές παθογένειες, θα εξετάσουμε εδώ κυρίους τις εσωτερικές αιτίες, στις οποίες αυτή οφείλεται, καθώς και τις δυνατότητες που υπάρχουν για πολιτικές δράσεις.
Η πολιτική και κοινωνική παρακμή
Η ελληνική κρίση που έλαβε διαστάσεις χρεοκοπίας, προϋπάρχει της παγκόσμιας. Έχει ξεκινήσει πολύ πριν από το 2008, με πρώτα σημάδια στη δεκαετία του ’80. Το 1985 ο τότε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Δ. Χαλικιάς προειδοποίησε τον τότε πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου πως η χώρα κινδύνευε με στάση πληρωμών και η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να πάρει δάνειο από την τότε ΕΟΚ. Από το 1992 η κατάσταση του χρέους και των ελλειμμάτων εμφανίζεται προβληματική και το ΔΝΤ προειδοποιεί δημοσίους την ελληνική κυβέρνηση. Αυτό επιβεβαιώνεται με την ομολογία του οικονομολόγου και πρώην πρωθυπουργού Α. Παπανδρέου (από τους βασικούς υπεύθυνους της καταστροφής) ότι «αν δεν αφανίσουμε την υπερχρέωση της χώρας θα μας αφανίσει αυτή». Εν συνεχεία, με την εξωπραγματική και παράλογη ανάληψη των Ολυμπιακών αγώνων το 1997 η χώρα εγκλωβίζεται στην αύξηση του δανεισμού και του χρέους. Από το 2001, με την είσοδο της χώρας στην Ευρωζώνη και το ευρώ με ψευδή στοιχεία, τα οικονομικά μεγέθη επιδεινώνονται συνεχώς με κορύφωση την περίοδο 2004-2009 της ολέθριας διακυβέρνησης Καραμανλή Β’. Τον Ιούνιο του 2009, ο αρμόδιος επίτροπος για τις οικονομικές υποθέσεις Χοακίμ Αλμούνια ανακοίνωσε ενώπιον των υπουργούν της Ε.Ε., και προειδοποίησε την ελληνική κυβέρνηση, ότι το έλλειμμα της Ελλάδας στο τέλος του έτους θα υπερέβαινε το 10%, άρα η χώρα βάδιζε προς την πτώχευση.
Η απελπιστική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας ήταν λοιπόν γνωστή στην ιθύνουσα πολιτική και οικονομική τάξη από τη δεκαετία ’90. Όμως, το κομματοκρατικό σύστημα όχι μόνο δεν μπόρεσε να χειρισθεί την κρίση, αλλά την επιδείνωσε με τη διαφθορά και τις ασυλλόγιστες δαπάνες για τις συντεχνίες, με τις παροχές για τις ανάγκες του πελατειακού συστήματος, με τους ασύστολους διορισμούς στο δημόσιο, τις υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες, την αδυναμία για την πάταξη της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής κ.ά. Η κρίση λοιπόν εκτός από οικονομική, είναι πολιτική και εσωτερική. Την πορεία προς τη χρεοκοπία απεργάσθηκαν η οικονομική και πολιτική ολιγαρχία. Την είσοδο της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένιοση δεν την επέβαλε η Γερμανία, η Γαλλία ούτε οι ΗΠΑ, αλλά τα δύο μεγάλα κόμματα και η άρχουσα οικονομική τάξη. Είναι γνωστό ότι ο Κ. Καραμανλής Α’ πίεζε προς όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για να κάμψει αρνήσεις και δυσπιστίες. Επιπλέον, η πολιτική και οικονομική ιθύνουσα τάξη θέλησαν και επεδίωξαν από τη δεκαετία του ’90 την είσοδο στην Ευρωζώνη και στο ευρώ – δεν τους εξεβίασε κανείς Ευρωπαίος. Οι ίδιες επίσης ιθύνουσες τάξεις, χωρίς να τις υποχρεώσει κανείς, επέλεξαν από το 1988 ήδη να αναλάβουν τη μεγαλομανή και καταστρεπτική Ολυμπιάδα ι 2004. Τις επιλογές αυτές στήριξαν επί τριάντα πέντε η τα παντοδύναμα ΜΜΕ και το 80-85% των ψηφοφόρων, πράγμα που σημαίνει κοινωνική συναίνεση και καθιστά την κρίση κοινωνική.
Ο κοινοβουλευτισμός είναι ολιγαρχία, όχι δημοκρατία
Η χρεοκοπία έχει επομένως συγκεκριμένους ενόχους, είναι τα δυο κόμματα που άσκησαν την εξουσία επί τριάντα πέντε έτη, είναι οι πρωθυπουργοί, οι υπουργοί, οι βουλευτές λοιποί κρατικοί αξιωματούχοι που έλαβαν τις αποφάσεις, που θέσπισαν νόμους, που χειρίσθηκαν τα χρήματα των φορολογουμένων, δηλαδή που προέβησαν στη διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, στη λεηλασία του δημοσίου χώρου, στη διαπλοκή και τη διαφθορά. Κυρίως είναι οι θεσμοί και η δομή του αντιπροσωπευτικού πολιτεύματος που επέτρεψαν την άφρονα πολιτική. Η δομή του είναι αυστηρώς ολιγαρχική: οι ολίγοι λαμβάνουν τις αποφάσεις, θεσπίζουν τους νόμους, ασκούν την εξουσία προς όφελος δικό τους και των ολίγων ισχυρών επιχειρηματιών, των τραπεζών και των ΜΜΕ. Το κομματοκρατικό σύστημα κακώς αποκαλείται δημοκρατία, είναι μία καθαρότατη ολιγαρχία. Ιδίως εν Ελλάδι έλαβε τη μορφή της οικογενειοκρατίας, της φαυλοκρατίας, της μιντιοκρατίας και της κλεπτοκρατίας.
Η κατάσταση αυτή έγινε δυνατή, επειδή η οικονομική ελίτ δεν ελέγχεται από την πολιτική εξουσία και η τελευταία δεν ελέγχεται από κανέναν, ούτε καν από τη δικαστική εξουσία. Οι βουλευτές και οι υπουργοί φρόντισαν, εκτός των άλλων προνομίων τους, να εξασφαλίσουν νομοθετικά και συνταγματικά την ατιμωρησία τους για την ανομία, τη διαφθορά και την ανικανότητα τους. Δεν υπήρξε άλλωστε ποτέ ουδείς κοινωνικός έλεγχος, η κοινωνία απουσίαζε όλα αυτά τα χρόνια από την πολιτική σκηνή.
Τα αδιέξοδα της Αριστεράς και του οικονομισμού
Στη λογική του αντιπροσωπευτικού πολιτεύματος, του κρατισμού και του λαϊκισμού κινήθηκε και η Αριστερά. Συνετέλεσε με τον τρόπο της στην απαξίωση και λεηλάτηση του δημοσίου χώρου, υποστηρίζοντας όλες τις διεκδικήσεις κάθε συντεχνίας, από τους υπαλλήλους της βουλής και των ΔΕΚΟ μέχρι τα μπλόκα των αγροτών και των φορτηγατζήδων. Αντί για τον πολιτικό και ταξικό αγώνα η Αριστερά έθεσε ως ανομολόγητο στόχο της τον αντικρατικό αγώνα, την ιδιοποίηση δηλαδή του δημοσίου χρήματος από τις προνομιούχες συντεχνίες, μέσω του κομματικού  συνδικαλισμού. Υποκατέστησε το κεφάλαιο και την ολιγαρχία με το κράτος, με μία πτυχή του κράτους, το δημόσιο ταμείο. Από την άλλη όμως ευνόησε την κρατική διόγκωση και τον κρατισμό, αφού στοιχεία της αριστερής ιδεολογίας είναι οι κρατικοποιήσεις και οι εθνικοποιήσεις, οι οποίες στη λογική της είναι «σοσιαλιστικές» και «αντικαπιταλιστικές» πρακτικές. Ο διεφθαρμένος, παρασιτικός και αποτυχημένος γραφειοκρατικός καπιταλισμός των πρώην κομμουνιστικών κρατών δεν έχει διδάξει τίποτε στην Αριστερά, η οποία παραμένει δέσμια των αφερέγγυων και παρωχημένων ιδεολογιών του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού.
Από την άλλη, στο επείγον και φλέγον ερώτημα τι κάνουμε, η Αριστερά προτείνει για την έξοδο από την παρακμή την κατάργηση του Μνημονίου, τη στάση πληρωμών, την αναδιάρθρωση του χρέους, την έξοδο από την ευρωζώνη ή την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή ριζικές αλλαγές χωρίς να εξηγεί ποιος θα τις χειρισθεί. Παραμένει δηλαδή δέσμια του οικονομισμού, ο οποίος έχει αποτύχει παντού όπου εφαρμόσθηκε. Οι οικονομίστικες λύσεις αποκομμένες από την πολιτική, από την ενημέρωση και τη συμμετοχή της κοινωνίας οδηγούν στην αποτυχία. Η Αριστερά προβάλλει επίσης ως πανάκεια την προσφυγή στις εκλογές, τη στιγμή που έχει αποδειχθεί ότι αυτές όχι μόνο δεν λύνουν τα προβλήματα, αλλά επιπλέον τα συγκαλύπτουν και τα επιδεινώνουν.
Η αποτυχία του εθνικισμού
Από τα ΜΜΕ και από συντηρητικές, θεολογικές, εθνικιστικές πλευρές γίνονται εκκλήσεις στο πατριωτικό και εθνικό συναίσθημα, προτείνονται κινήσεις και κυβερνήσεις «εθνικής ενότητας» για «απελευθέρωση» από τους ξένους (την Τρόικα, τους Γερμανούς κ.ά). Ο εθνικισμός έχει οδηγήσει τη χώρα σε αδιέξοδα και καταστροφές. Το πρόβλημα δεν είναι εθνικό, αλλά πολιτικό και ταξικό. Δεν πλήττονται όλοι οι Έλληνες από τα μέτρα, παρά μόνο τα κατώτερα και τα μεσαία στρώματα, ενώ τα ανώτερα ευνοούνται σκανδαλωδώς, λ.χ. οι τράπεζες με τις κολοσσιαίες κρατικές ενισχύσεις, η εργοδοσία με την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων και η τεράστια εκκλησιαστική περιουσία που, ακόμη μία φορά, δεν φορολογείται. Δεν υπάρχει «κατοχή» της χώρας από ξένες δυνάμεις, όπως διαδίδεται από τις πλευρές αυτές. Η κατοχή οφείλεται στην εγχώρια πολιτική-οικονομική ολιγαρχία. Η αντίθεση δεν είναι ανάμεσα σε Έλληνες και ξένους, ανάμεσα στις «δυνάμεις του έθνους» και τους ξένους που «μας επιβάλλουν τα μέτρα», αλλά ανάμεσα στην κοινωνία από τη μια και την εγχώρια πολιτική-οικονομική ολιγαρχία από την άλλη. Η σύγκρουση είναι ανάμεσα στα κατώτερα-μεσαία στρώματα από τη μια και την πολιτικο-οικονομική ολιγαρχία από την άλλη.
Επανεφεύρεση της πολιτικής
Κανένα κόμμα, καμία προσωπικότητα, καμία κυβέρνηση εθνικής ενότητας ή τεχνοκρατών και οικονομολόγων δεν μπορεί να δώσει λύση. Ενώπιον αυτού του αδιεξόδου οι λύσεις δεν μπορεί παρά να είναι πολιτικές. Εφ’ όσον η χρεοκοπία οφείλεται σε πολιτικούς λόγους, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω, η λύση πρέπει να είναι κυρίως πολιτική. Πρέπει η πολιτική να επανέλθει στο προσκήνιο, να αποκτήσει προτεραιότητα. Πολιτική όχι με την έννοια των εκλογών και των κομμάτων – οι εκλογές δεν μπορούν να φέρουν την αλλαγή του πολιτικού συστήματος που χρειάζεται η κοινωνία, αλλά επιβάλλουν την εναλλαγή στην εξουσία των διεφθαρμένων και ανίκανων να λύσουν τα προβλήματα κομμάτων.
Η πολιτική εννοείται εδώ με την ουσιαστική έννοια, την αμφισβήτηση από την ίδια την κοινωνία των χρεοκοπημένων εξουσιών» των εγκαθιδρυμένων θεσμών, κανόνων και σημασιών. Η πολιτική έχει σχέση με τους πολίτες και όχι με τους επαγγελματίες πολιτικούς, παράγεται από την κινητοποίηση των ανθρώπων που θέλουν να γίνουν πολίτες, δηλαδή να μην είναι ψηφοφόροι, ακροατές, οπαδοί και υπήκοοι αλλά να συμμετέχουν άμεσα στη λήψη των αποφάσεων, στη θέσπιση των νόμων και στον ουσιαστικό έλεγχο της εξουσίας. Αυτή είναι και η ουσία της (άμεσης) δημοκρατίας: η συμμετοχή των πολλών στην άσκηση της εξουσίας – ουσία που έχει αλλοιωθεί από την αντιπροσώπευση, τα κόμματα και τους «ειδικούς». Εφ’ όσον οι κεντρικές πολιτικές αποφάσεις αφορούν όλη την κοινωνία, πρέπει να λαμβάνονται από όλη την κοινωνία, εφ’ όσον οι νόμοι πρέπει να εφαρμόζονται από όλους, πρέπει να λαμβάνονται από όλους. Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται από τους πολίτες και όχι από τους πολιτικούς, οι νόμοι πρέπει να θεσπίζονται από το σύνολο και όχι (απλώς) για το σύνολο. Η δημοκρατική αντίληψη που υποβαστάζει όλα αυτά είναι ότι στα πολιτικά ζητήματα δεν υπάρχουν «ειδικοί» και «επαΐοντες», αλλά όλοι είναι ικανοί και όλοι πρέπει να συμμετέχουν στην εξουσία υπό όλες τις μορφές της. Μόνο η πολιτική με αυτή την έννοια μπορεί να αλλάξει την κατάσταση προς το καλύτερο, προς μία άλλη πορεία προς όφελος των πολλών και όχι των ολίγων.
Αυτοοργάνωση και αυτοπροσδιορισμός.
Για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να υπάρξουν πρωτοβουλίες από τα κάτω, συμμετοχή της κοινωνίας και ανεξαρτησία από τις παραδοσιακές μορφές των αποτυχημένων κομματικών και συνδικαλιστικών ηγεσιών. Η κύρια μορφή και ο βασικός σκοπός των πρωτοβουλιών θα είναι ο αυτόπροσδιορισμός από τη βάση και η συλλογική αυτοοργάνωση, που αντιτίθενται και συγκρούονται διαρκώς με τη γραφειοκρατικοποίηση, τους ηγέτες και τα κόμματα. Αυτό δηλαδή που έγινε από τις 25 Μαΐου 2011 στην πλατεία Συντάγματος και στις άλλες πλατείες της χώρας.
Οι συνελεύσεις και οι συζητήσεις στις πλατείες ανέδειξαν μία νέα αντίληψη για την πολιτική, στον αντίποδα της επικρατούσας, και διαμόρφωσαν τα βασικά σημεία της. Οι στόχοι που τέθηκαν εμπράκτως ήταν οι τοπικές και ευρύτερες συνελεύσεις – στις οποίες συζητούνται όλα τα προβλήματα, και εξασφαλίζουν τη γνωριμία και την αλληλεγγύη. Επίσης η επαφή και η συνεργασία με άλλες ομάδες και συνελεύσεις, τα τοπικά και ευρύτερα ουσιαστικά δημοψηφίσματα από τα κάτω. Όταν χρειάζεται ορίζονται αιρετές ή κληρωτές επιτροπές, οι οποίες εκφράζουν και εφαρμόζουν τις αποφάσεις της συνέλευσης, είναι υπόλογες στη συνέλευση και ανά πάσα στιγμή ανακλητές από αυτήν. Εφαρμόζεται η κυκλικότητα, η εναλλαγή των ατόμων και η μικρή διάρκεια στη θητεία τους. Οι στόχοι αυτοί αφορούν και στη γενική πολιτική οργάνωση σε εθνικό επίπεδο και απαιτούν γενναία συνταγματική αλλαγή. Τη στιγμή που, υπό την πίεση της κοινωνικής αντίδρασης και του κινήματος στις πλατείες, το ίδιο το σύστημα προτείνει για τον εξωραϊσμό του μεταρρυθμίσεις, τις οποίες μέχρι σήμερα θεωρούσε αδύνατες, η κοινωνία πρέπει να απαιτήσει τη ριζική και ουσιαστική αλλαγή του συστήματος προς την κατεύθυνση της άμεσης συμμετοχής όλων στη λήψη των αποφάσεων, στη θέσπιση των νόμων και στον έλεγχο της εξουσίας. Είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσουν το πραγματικό τους νόημα έννοιες όπως «ελευθερία», «ισότητα», «δικαιοσύνη», «συμμετοχή», «κοινωνικός έλεγχος», «κοινό συμφέρον». Μόνο έτσι θα γλιτώσει η κοινωνία από τους καταστροφείς της. Εάν η ίδια δεν μπορεί να σωθεί, δεν μπορεί να τη σώσει κανείς.
Η απουσία της κοινωνίας από την πολιτική συνετέλεσε στην παρακμή και στη χρεοκοπία, διότι άφησε ανεξέλεγκτη την εξουσία. Υπήρχε η εντύπωση πως η αποκλειστική ασχολία με τις ιδιωτικές υποθέσεις και το προσωπικό συμφέρον δεν δημιουργούσε προβλήματα. Η πραγματικότητα απέδειξε το αντίθετο. Μπορεί εμείς να μην ασχολούμαστε με την πολιτική, αυτή όμως είναι εκεί, ασχολείται με εμάς. Χρειάζεται λοιπόν να εγκαταλείψουμε τον παλιό κομματικό ή αδιάφορο και α-πολιτικό εαυτό μας και να δράσουμε. Χρειάζεται να αφήσουμε πίσω μας τον παλιό ανίκανο και διεφθαρμένο κομματοκρατικό κόσμο, να εγκαταλείψουμε το αποτυχημένο ολιγαρχικό σύστημα. Για να επιτευχθεί η ουσιαστική συμμετοχή, η άμεση δημοκρατία, χρειάζονται επειγόντως νέες αντιλήψεις και ιδέες, νέοι θεσμοί και νόμοι, νέες διαδικασίες και αξίες. «Σε εποχές αλλαγών, όπως η σημερινή, ό,τι δεν είναι νέο είναι ολέθριο».
————–

 ΣΧΕΤΙΚΑ :

Αν υπήρχε Δημοκρατία! ….

10 Φεβρουαρίου, 2012 Σχολιάστε
Του Δημοσιογράφου κ. Χρήστου Θεοχαράτου. (ΠΗΓΗ-adesmeytos.gr)
Τις εποχές, κατά τις οποίες η αστική τάξη είχε ανάγκη από περισσότερα προνόμια, από περισσότερες εξουσίες, από δυνατότερα ερείσματα, αλλά και από περισσότερα κέρδη – ήταν αψίκορη και, συχνά, επαναστατική. Οσα δεν περνούσαν με την πειθώ και με την ισχύ της στα κοινοβούλια, περνούσαν με τα όπλα. Και συχνά τη δημοκρατική νομιμοφροσύνη των πολιτών την έκριναν οι ξιφολόγχες.
Μέχρι που τα άρπαξε όλα η αστική τάξη. Και εκείνα που μπορούσε να ελέγξει και να κουμαντάρει και εκείνα που δεν μπορούσε να χειραγωγεί.
Και δεν αρκέστηκε να θέσει υπό τον έλεγχό της τις τράπεζες ή τα χρηματιστήρια ή τα βιομηχανικά μπλοκ ή τις μεταφορές ή τις επικοινωνίες ή τα δίκτυα ή τα ΜΜΕ ή το εμπόριο κ.λπ. κ.λπ. Αρπαξε και τα Ερευνητικά κέντρα και τα ινστιτούτα, έκανε κτήμα της τα τεχνολογικά κέντρα, τις επιστήμες αιχμής, τα οπλικά συστήματα, τα ορυκτά της γης, την αγροτική οικονομία, την υγεία, την παιδεία, εξαγόρασε και τα συνδικάτα και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς.
Δηλαδή, εξαπλώθηκε με τόση λαιμαργία παντού, σφετερίστηκε μέσα στα τελευταία 25 χρόνια τα εισοδήματα 7 δισ. ανθρώπων της Γης και αγκάλιασε τόσους τομείς, ώστε να αδυνατεί να τους ελέγξει.
Και προκειμένου να μην απολέσει τον έλεγχο, πετσοκόβει ήδη τη Δημοκρατία. Αφαιρεί, μια – μια, τις πολιτικές και κοινωνικές εγγυήσεις της. Όπως ακριβώς γίνεται σήμερα στην Ελλάδα: Με βουλευτές – πιόνια, με κυβερνήσεις στρατευμένες σε αντιλαϊκά μονοπάτια, με τις εκλογές – εξορκιστές στο όνομα των κινδύνων που απειλούν τη χώρα, με μια τερατώδη αναντιστοιχία ανάμεσα στο εκλογικό σώμα και στη σύνθεση της Βουλής – υποτίθεται ότι η Ελλάδα κυβερνάται, ότι αποφασίζει για τα του οίκου της και ότι είναι δημοκρατικό μέλος της δημοκρατικής Ευρώπης. Αν λειτουργούσε, έστω και στοιχειωδώς, η Δημοκρατία σ’ αυτή τη χώρα, οι πρόωρες εκλογές θα είχαν προκηρυχθεί από τις 30 Οκτωβρίου, οι κάλπες θα είχαν στηθεί την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου, η Ελλάδα θα είχε νέα Βουλή (και νέα κυβέρνηση). Και η νέα Βουλή, με ψηφίσματά της (για έκτακτες συνθήκες δεν κάνουν λόγο τα γκεσέμια μας;) θα είχε εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τους πέντε ή δέκα πρωταιτίους της μειοδοσίας, θα τους είχε παραπέμψει στη Δικαιοσύνη, θα διέγραφε μονομερώς τα εξοντωτικά δάνεια, θα διαμηνούσε στην Τρόικα ότι δεν χρειάζεται άλλα δανεικά, αλλά και δεν αναγνωρίζει δανεικά. Και όταν έφτανε στο σημείο αυτό, θα μπορούσε ν’ αρχίσει με τις Βρυξέλλες μια συζήτηση για το καθεστώς που θα επιθυμούσε να έχει με την Ευρωζώνη και την Ε.Ε. – αν και αυτή επιθυμούσε να έχει μια σχέση με την Ελλάδα
Τώρα είναι φυσικό -κατά τη βενιζέλεια διατύπωση- η Τρόικα να παριστάνει τη Λερναία Υδρα και κάθε θέμα που διευθετεί, να σου παρουσιάζει δύο νέα. Οι αλλεπάλληλες υποταγές εκεί οδηγούν. Και όχι μόνο τη μικρή και αδύνατη Ελλάδα, φυσικά. Εκεί οδηγούν και την κραταιά Ιταλία, που αποτελεί την 7η Οικονομία της Γης! Εκεί οδηγούν και την Ισπανία, η οποία μετέχει στους G20! Εκεί θα οδηγήσουν και την υπερφίαλη Γαλλία, η οποία δίχως τα δεκανίκια της κ. Μέρκελ, ήδη θα παραπατούσε. Η υποχώρηση στους φύσει και θέσει αντιδημοκράτες, ανοίγει πόρτες: στον φασισμό!

Η ανθρωπολογία της Μετανεωτερικότητας ….

27 Δεκεμβρίου, 2011 Σχολιάστε

Δημήτρης Μπαλτάς

 Ὁμολογουμένως ἔχει ἐνδιαφέρον νά παρατηρήσει κανείς πῶς διαμορφώνεται ὁ ἀνθρωπολογικός τύπος στήν ἐποχή τῆς μετανεωτερικότητας. Καί μάλιστα νά ἀποπειραθεῖ νά κατανοήσει καί νά ἑρμηνεύσει τόν ρόλο του, σέ καιρούς γενικευμένης συγχύσεως.

Διαπιστώνει, χαρακτηριστικά, κανείς τήν ἐπιμονή τοῦ μετανεωτερικοῦ ἀνθρώπου στήν θεμελίωση τῆς «πρόοδου». Ἔτσι ὁ ἀνθρωπος αὐτός, τόσο ὁ προερχόμενος ἀπό τήν «ἀριστερά» ὅσο καί ὁ ὑπηρετῶν τήν «οἰκονομία τῆς ἀγορᾶς», ἀκολουθεῖ μέ ἀξιοσημείωτη εὐλάβεια τήν «θρησκεία τῆς προόδου». Ἀσφαλῶς ἡ πρόοδος θά πρέπει νά συνδεθεῖ μέ τήν δημιουργία μιᾶς καταναλωτικῆς συνειδήσεως. Ὁ σύγχρονος συγγραφέας Ζάν Κλώντ Μισεά ἐπισημαίνει ὅτι «κάτω ἀπό τήν αὐξανόμενη κυριαρχία τῆς ἀνεξέλεγκτης οἰκονομίας, ἡ ζωή τῶν ἀνθρώπων τείνει νά μεταβληθεῖ σέ ἕναν παράλογο ἀγώνα δρόμου γιά νά μήν γεράσουν καί νά μήν πεθάνουν ποτέ, δηλαδή, νά ἀρνηθοῦν τόν ἑαυτό τους ὡς ἀνθρώπινη φύση».

Ἐξ ἄλλου, ἡ ἀνθρωπολογία τῆς μετανεωτερικότητας προβάλλει ἕνα ἀνιστορικό τύπο, ὁ ὁποῖος ζῆ hic et nunc, τηρώντας μία στάση ἀδιάφορη ἤ ἀπορριπτική ἔναντι τῆς κληρονομιᾶς τοῦ παρελθόντος. Στό πλαίσιο αὐτό, ἐπιχειρεῖται συστηματική ἀναθεώρηση τῆς ἱστορίας καί τῶν πηγῶν ἐπί τῶν ὁποίων αὐτή συγκροτεῖται. Ἀλλά, κατά μία περισσότερο μετριοπαθή ἄποψη, «τό νέο εἶναι ἀδύνατο νά γεννηθεῖ μέσα σ’ ἕνα κόσμο χωρίς παράδοση καί ἡ παράδοση εἶναι νεκρή χωρίς τήν ἔλευση τοῦ καινούργιου».

Συναφές πρός τά προηγούμενα εἶναι καί τό γεγονός ὅτι ὁ μετανεωτερικός ἄνθρωπος ἔχει γίνει μέρος τοῦ κυρίαρχου πλέον «πολιτισμοῦ τῆς εἰκόνας», ἐνῶ ἔχει ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τόν «πολιτισμό τοῦ λόγου». Ἐάν σήμερα ἡ εἰκόνα ἐπιδρᾶ καταλυτικά στήν ἀνθρώπινη συνείδηση, ὁ λόγος ὑποχωρεῖ, πρᾶγμα πού ὁδηγεῖ, σέ τελική ἀνάλυση, ὄχι μόνον σέ μία γλωσσική ἀνεπάρκεια ἀλλά καί σέ μία ἀπουσία πραγματικῆς σχέσεως τοῦ ἐγώ μέ τό σύ.

Παράλληλα ὁ ἄνθρωπος τῆς μετανεωτερικότητας πιστοποιεῖ τήν «κοινωνία τῆς ἀδιαφορίας». Ἀπό τίς δυνατότητες πού ἔχουν οἱ συλλογικές συνειδήσεις, ὅπως ἔχει φανεῖ καί στήν ἱστορία,  προτιμᾶ ὁ ἄνθρωπος τήν ἀτομική ὀχύρωση καί κατοχύρωση. Εἶναι θλιβερή ἡ διαπίστωση ὅτι αὐτός ὁ ἀνθρωπολογικός τύπος δέν κοινωνεῖ οὐσιωδῶς τῶν πραγμάτων, ἀκόμα κι ὅταν ἀντιδρᾶ σέ μορφές καταπιέσεώς του. Ὁμοίως δέν ἔχει οὐσιωδῶς λόγο, ἀκόμα κι ὅταν ἐπιτίθεται λεκτικῶς στούς ἄλλους.

Φαίνεται ὅτι ὁ μετανεωτερικός ἄνθρωπος θεωρεῖ ὅτι εἶναι αὐτονομημένος. Μάλιστα φθάνει νά νομίζει ὅτι ὁλοκληρώνει σήμερα ὅ,τι δέν ὁλοκλήρωσε κατά τούς τρεῖς τελευταίους αἰῶνες ὁ διαφωτισμός. Στήν περίπτωση τῆς Ἑλλάδας, καί ἐπειδή συνήθως δέν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν οἱ πολιτιστικές ἰδιαιτερότητες τοῦ λαοῦ, αὐτή ἡ ὄψιμη πρόσληψη ἐκδηλώνεται κατά ἕνα τρόπο τουλάχιστον κωμικοτραγικό.

Νομίζω ὅτι ἡ διαμόρφωση τοῦ νέου αὐτοῦ ἀνθρωπολογικοῦ τύπου δέν ἔχει νά προσφέρει κάτι οὔτε στόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο οὔτε στήν κοινωνία. Θά ἀποτελοῦσε μᾶλλον μία ἔκφανση τοῦ τέλους τῆς ἱστορίας, ἐάν γινόταν δεκτό ὅτι αὐτό εἶναι πλέον κοντά……………..Ολόκληρο το κείμενο με σχόλια και απαντήσεις από τον αρθρογράφο στο antifono.gr

Τα απειλούμενα «δημοκρατικά» καθεστώτα και τα νέα πολιτικά σύμβολα …..

21 Δεκεμβρίου, 2011 Σχολιάστε

Γράφει ο Σπύρος Ραυτόπουλος*

Αποδείχτηκε προσφάτως ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη απειλή για τα «δημοκρατικά» καθεστώτα της πολιτικά υπερήφανης Δύσης από την ίδια τη δημοκρατία.

Ακόμα και η εξαγγελία ενός μεμονωμένου δημοψηφίσματος μέσω του οποίου ένας λαός θα μπορούσε να εκφράσει τη βούλησή του επί συγκεκριμένου πολιτικοοικονομικού ζητήματος ύψιστης για το μέλλον του σημασίας, ήταν αρκετή για να προκαλέσει πανικό σε αγορές, κυβερνήσεις, κόμματα και ΜΜΕ που φανερά σοκαρισμένοι αντέδρασαν με συντονισμένα και διασταυρούμενα προειδοποιητικά πυρά, με οργή, απροκάλυπτες απειλές, υποκριτική έκπληξη, ακόμα και με επίκληση των δημοκρατικών αρχών και του σεβασμού των θεσμών!

Αυτό που θα έπρεπε κυρίως να προβληματίσει δεν είναι ούτε η πολιτική και οικονομική σκοπιμότητα της εξαγγελίας, ούτε η ορθότητά της. Το ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα δεν το έθεσε η εξαγγελία του δημοψηφίσματος αλλά οι σχετικές αντιδράσεις. Τόσο αυτές όσο και  η μη επαρκής ανάλυσή τους από πολιτικούς αναλυτές και επιστήμονες αποτελούν αδιάψευστα σημεία πολιτικής σήψης. Κι αυτό διότι η κατ’ εξοχήν δημοκρατική διαδικασία, αυτή του δημοψηφίσματος, αντιμετωπίζεται από τους τελετάρχες του κοινοβουλευτισμού -φανερά πλέον- ως αποσταθεροποιητική και απειλητική για το πολιτικό μας σύστημα, ενώ αντιθέτως, οι εκλογές λατρεύονται από περίπου σύσσωμη την φυλή των πολιτικών καριέρας και των επίδοξων μιμητών τους ως θεσμικό τοτέμ. Είναι απολύτως εξηγήσιμο, καθότι οι εκλογές δεν συνιστούν από μόνες τους καμιά ουσιώδη πολιτική παρέμβαση της κοινωνίας. Αντιθέτως, αυτή παραμένει παρκαρισμένη στο πολιτικό περιθώριο και μάλιστα με ανανεωμένο προπληρωμένο χρόνο στάθμευσης για άλλα τέσσερα χρόνια! Με το παρόν σύνταγμα κάθε εκλογική διαδικασία ανάδειξης πολιτικών «αντιπροσώπων» σημαίνει θεωρητικά τετραετή ανανέωση της εντολής για αυθαιρεσία. Και μόνο αυτό είναι άκρως ενδεικτικό του πολιτικού σκοταδισμού που έχει επιβληθεί μέσω της κυρίαρχης πολιτικής θεωρίας και ρητορείας.

Όμως, πλέον η πολιτική αγυρτεία και ο κυνισμός της εξουσίας έχουν προχωρήσει παραπέρα: Aκόμα και αυτές οι εκλογές, όταν θεωρούνται ως πιθανώς κυοφορούσες απονομιμοποιητικά αποτελέσματα, μπορούν πλέον να αποφεύγονται με εξωθεσμικές μανούβρες και «συμφωνίες δωματίου» που επικυρώνονται πρόθυμα από τον πρόεδρο της «δημοκρατίας»! Αυτές έχουν σκοπό την εξασφάλιση του πολιτικού χρόνου που κρίνεται απαραίτητος όχι μόνο ειδικά για την επικύρωση και εφαρμογή μιας ακραία αντικοινωνικής πολιτικής, αλλά και γενικότερα για την περαιτέρω αμυντική θωράκιση της ολιγαρχίας. Η εξουσία μας λέει κατάμουτρα ότι σχεδόν δεν χρειάζεται καμία λαϊκή ετυμηγορία, ούτε την παραμικρή πολιτική ανάμιξη της κοινωνίας, καθώς το χρίσμα το λαμβάνει απ’ ευθείας από τις Βρυξέλες και τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές έδρες, τη δε νομιμοποίηση μέσα από τα ιδιόκτητα τηλεοπτικά της παράθυρα.

Κι όμως, τη στιγμή που ο νεοφιλελευθερισμός μας δίνει τα πιο κυνικά του δείγματα πολιτικοοικονομικού αμοραλισμού, η εγνωσμένου κύρους διανόηση είτε σιωπά είτε ψελλίζει ακίνδυνες κοινοτοπίες περί θεσμικών παρατυπιών (σαν να πρόκειται για κάτι εντελώς επουσιώδες) και κάποιες επικρίσεις για λεπτομέρειες των σχεδίων και των μέτρων κοινωνικού αφανισμού, αν όχι και επαίνους για τη δήθεν ανασυγκρότηση, …επιτέλους, του κράτους και της οικονομίας! Αντί να εκμεταλλευτεί το προφανέστατο βραχυκύκλωμα της αστικής δήθεν-δημοκρατίας, τα οικτρά της πολιτικά και οικονομικά αποτελέσματα και την πολιτισμική και ηθική κατάπτωση που αναπαράγει, κι έτσι να τεκμηριώσει με αδιάσειστα επιχειρήματα τη φανερή χρεωκοπία του νεοφιλελευθερισμού, του αμερικανόπνευστου καταναλωτισμού, του κομματισμού, της κομματοκρατίας, του ανέλεγκτου κοινοβουλευτισμού, αντί να καταγγείλει το ταξικό κράτος που πλέον κάνει επίδειξη αυταρχισμού καταλύοντας και στην πράξη το πανεπιστημιακό άσυλο, έσπευσε να πάρει θέση εχέφρονος συναινετικού απέναντι στη δήθεν ονειροπόλο πλην άφρονα αυθόρμητη λαϊκή δραστηριοποίηση και απέναντι στην αντισυστημική πλατεία. Η δεξιά την είδε ως δυνητικά επικίνδυνη για το πολίτευμα και την πολιτική τελετουργία εκτροπή. Έχει απόλυτο δίκιο από την πλευρά της η δεξιά!

Αυτή που είχε και έχει άδικο είναι η επίσημη αριστερά. Το λιγότερο που της καταλόγισε είναι αναποτελεσματικότητα, παρότι η πλατεία ήταν αυτή που όχι μόνο αποτέλεσε το σημείο αναφοράς ευρύτατων λαϊκών κινητοποιήσεων, αλλά και προχώρησε πολύ ταχύτερα και τολμηρότερα από το αναμενόμενο. Γεννήθηκε ένα ουσιωδώς δραστηριοποιημένο συλλογικό υποκείμενο, με παρουσία στο κέντρο της πολιτικής σκηνής και του πολιτικού προβληματισμού, και με θέσεις όχι μόνον αντικυβερνητικές αλλά και αντισυστημικές, με ουσιώδη αμφισβήτηση της πολιτικής νόρμας, ένα συλλογικό υποκείμενο που, παρά τις αδυναμίες του, στρέφει το βλέμμα του στον πολιτικό πυρήνα και όχι στον κοινοβουλευτικό και κομματικό φλοιό και στα επιφαινόμενα. Ας είμαστε ειλικρινείς: αυτό ακριβώς είναι που ενόχλησε και ανησύχησε το κατεστημένο (δεξιό και αριστερό), όχι το αντίθετο! Το πόσο επικίνδυνα είναι τέτοια αυθόρμητα κινήματα αποδεικνύεται άλλωστε όχι μόνο από το ότι, σε αντίθεση με τις συμβιβασμένες παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις, κατάφεραν να δρομολογήσουν εξελίξεις στη βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, ούτε μόνο από την ταχύτατη διάδοσή τους στο καπιταλιστικό κέντρο, αλλά και από τη λυσσώδη και πανικόβλητη αντίδραση των κατά τόπους Παπουτσήδων της κεντρικής εξουσίας και των Καμίνηδων της αυτοδιοίκησης. Φαίνεται στην απαξιωτική έως και εχθρική αντιμετώπισή τους από όλες τελικά τις δυνάμεις εξουσίας, της τέταρτης συμπεριλαμβανομένης, που με φόβο διαπιστώνουν ότι ο κοινωνικός αναβρασμός εγκυμονεί σοβαρότατους κινδύνους που αφορούν τα κεκτημένα τους, την καριέρα, την περιουσία, ενδεχομένως και την ελευθερία τους.

Όλοι αυτοί αρχίζουν να φοβούνται ότι βρισκόμαστε στην αρχή του τέλους  του πολιτικού σκοταδισμού και είναι φυσικό να ενοχλούνται από τη σκανδαλώδη για τον αστικό κομφορμισμό και καθωσπρεπισμό τους εμφάνιση νέων πολιτικών πρακτικών και συμβόλων. Έχουμε σήμερα τη μετατροπή ταξικά αντιποιημένων από την εξουσία εθνικών συμβολισμών σε συμβολισμούς ζωντανής αντιφασιστικής λαϊκής αντίστασης (διακοπή στρατιωτικών παρελάσεων και παρέλαση συγκεντρωμένων, αποδοκιμασία και εκδίωξη επισήμων από τις εξέδρες και συμβολική αντικατάστασή τους από απλούς πολίτες), έχουμε το σύμβολο της απαξιωτικής ανοιχτής παλάμης που στρέφεται στη Βουλή και στην εξέδρα των επισήμων, των μαθητών που αποστρέφουν το βλέμμα τους από την κουστωδία των αυτάρεσκων ανδρείκελων της εξουσίας, ή του αντίσκηνου που στήνεται  σε κατειλημμένες πλατείες σε Ευρώπη και Αμερική για να δηλώσει την αποφασιστικότητα των διαδηλωτών και την πρόθεσή τους να παραμείνουν στο κέντρο της πολιτικής σκηνής. Κάθε πόλεμος διεξάγεται και σε συμβολικό επίπεδο και αυτό είναι που εξηγεί τον πανικό της κυρίαρχης τάξης και τη σπουδή με την οποία επιδίδεται στην καταδίκη, την απονοηματοδότηση, την εξαφάνιση των νέων συμβόλων. Τυπικό παράδειγμα  προσφέρουν κυβερνήσεις και τοπικές αρχές, που ενώ δε δίνουν δεκαράκι τσακιστό για την δυστυχία των άστεγων των πόλεων και των μεταναστών, την δράση των φασιστοειδών και των ρατσιστών, τις εικόνες χημικού πολέμου και απρόκλητης βίας, παρά ταύτα αισθάνονται ξαφνικά προσβεβλημένη την κοινωνική τους αιδώ από την αμφισβήτηση των κυρίαρχων συντηρητικών συμβόλων (θεσμικών και εθνικιστικών) και τραυματισμένη την άψογη αισθητική τους από τα αντίσκηνα των κατειλημμένων δημόσιων χώρων, από αυτό που οι δικοί μας άρχοντες χαρακτηριστικά και ρατσιστικά ονόμασαν «τσαντίρια». Οι ανά τον κόσμο «εκκαθαριστικές» επιχειρήσεις δεν έχουν την παραμικρή σχέση με αιτίες αισθητικές, υγειονομικές, ή παραγωγικές όπως υποκριτικά δηλώνεται αρμοδίως. Απλώς, οι καταλήψεις δημόσιων χώρων και αυτά τα «τσαντίρια», ήρθαν να διασαλεύσουν το είδος της ευταξίας, της ευρυθμίας και της κοινωνικής ειρήνης που κολακεύει την εικόνα κάθε ολιγαρχίας και κάθε ολοκληρωτικού καθεστώτος.

Ειδικά αυτά της πλατείας Συντάγματος, όπως και οι παρακείμενες ανοιχτές συνελεύσεις επιτελούσαν ένα συμβολικό αντιστασιακό και ανατρεπτικό ρόλο λειτουργώντας ως δηλητηριώδες αγκάθι στην κατά φύσιν έδρα του συστήματος και ταυτοχρόνως ως ένα λαμπερό αυτόφωτο σύμβολο δημοκρατίας που ακτινοβολούσε απέναντι ακριβώς από το σκιερό θλιβερό σύμβολο της αστικής κοινοβουλευτικής διακωμώδησής της.

*συνθέτης
http://diakyvernisi.blogspot.com/2011/12/blog-post_03.html

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ

Ελλάδα, η παρακμή [Ι] …..

26 Νοεμβρίου, 2011 Σχολιάστε
Από το βιβλίο του Sir Βασιλείου Μαρκεζίνη, «Η Ελλάδα των κρίσεων» [εκδοτικό Α.Α. ΛΙΒΑΝΗ, έκδοση 2011, σελίδες 51-58].

Το να τραβήξει κανείς μια γραμμή στον ιστορικό χρόνο ή να σημειώσει μία στιγμή ή μερικές στιγμές στην εξελικτική πορεία μιας χώρας και να τις χαρακτηρίσει ως οριακές -είτε με τη θετική είτε με την αρνητική έννοια-, μπορεί, διδακτικά ή πολιτικά, να είναι χρήσιμο αλλά, επιστημονικά, εμπεριέχει τους κινδύνους της υπεραπλούστευσης και της ανακρίβειας. Πράγματι, είναι λίγες οι εξελίξεις ή τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα εντελώς απροσδόκητα ή στιγμιαία και που μπορούν να εξηγηθούν (ή και όχι) χωρίς αναγωγή σε προηγούμενες αιτίες, χωρίς να γίνει κατανοητό αν αυτό που επακολούθησε του συγκεκριμένου συμβάντος ήταν από που επιζητούσαν οι δρώντες ή αν πήρε τροπή διαφορετική από αυτή που επιδιωκόταν ή αν έλαβε εξέλιξη διαφορετική από αυτή που αναμενόταν.

Παρά τις συγκεκριμένες δυσχέρειες, οι οποίες καθιστούν προβληματικές τις ιστορικές οριοθετήσεις, η ελληνική ιστορία χαρακτηρίζεται από τέτοιες «μεγάλες» στιγμές, με πρώτη, ασφαλώς, την κήρυξη του Απελευθερωτικού Αγώνα το 1821. Η Μικρασιατική Καταστροφή αποτελεί μάλλον, σε σπουδαιότητα, τη δεύτερη μεγάλη -τραγική- ιστορική στιγμή, κυρίως διότι τερμάτισε σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια ελληνικής παρουσίας από τη Σμύρνη έως τον Πόντο, αλλά και λόγω των περίπλοκων κοινωνικών και πολιτικών επιπτώσεων που είχε στο εσωτερικό της κυρίως Ελλάδας. Ο Εμφύλιος Πόλεμος, που κυριάρχησε στα μέσα της δεκαετίας του ’40 και άφησε πληγές βαθύτερες και από αυτόν ακόμη τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, εξακολουθεί να επηρεάζει-να παραμορφώνει, θα έλεγα-τις ψυχολογικές αντιδράσεις νικητών και ηττημένων, όσο και αν η οικονομική ανάκαμψη που σημειώθηκε κατά τη δεκαετία του ’50 ανέβασε ποιοτικά το επίπεδο ζωής για πολλούς συμπολίτες μας, πράγμα που θα έπρεπε, φυσιολογικά, και με την πάροδο του χρόνου, να έχει συμβάλει στην επούλωση μερικών ίσως τραυμάτων.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, παρόμοιες διακυμάνσεις απαντούν και στην υπόλοιπη Ευρώπη, και τούτο, πάρα το νέφος του Ψυχρού Πολέμου που τη σκέπασε επί σαράντα και πλέον χρόνια. Η ψυχροπολεμική ισορροπία δυνάμεων, όμως, ίσως και η τύχη κατάφεραν να εμποδίσουν το νέφος να μετατραπεί σε καταιγίδα. Και πάλι, όμως, η ψυχροπολεμική ανταγωνιστικότητα κληροδότησε σε πολλούς ψυχώσεις, αγωνίες και φόβους που διατηρούνται ακόμη στην ψυχή ανθρώπων οι οποίοι βίωσαν τις κρίσεις και τις ακρότητες της ψυχροπολεμικής περιόδου.
Ποιοι και γιατί φρόντισαν τα τραύματα αυτά να επιζήσουν των εν λόγω τραγικών γεγονότων; Το θέμα αυτό θα το θίξουμε περιστασιακά στο κείμενο που ακολουθεί. Στην παρούσα υποενότητα, όμως, θα δούμε ότι η διατήρηση αυτής της μνήμης συχνά αποσκοπούσε στο να εξυπηρετήσει πολιτικο-οικονομικά συμφέροντα ορισμένων κομμάτων και ορισμένων κρατών.
Σε ό,τι αφορά τη σύγχρονη Ελλάδα, όμως, οι πληγές που τη μαστίζουν ακόμη και σήμερα πρωτοάνοιξαν -με μοναδική αγριότητα- τον Ιούλιο του 1965 με γεγονότα -άλλα γνωστά και άλλα ακόμη αδιευκρίνιστα- που έχουν μείνει στην ιστορία με το επάρατο όνομα τα «Ιουλιανά». Σκοπός αυτού του βιβλίου δεν είναι να επανεξετάσει το πολυσυζητημένο αυτό θέμα, αλλά να τονίσει μερικά από τα κακά που ρίζωσαν τότε, όσο ποτέ πριν, στην κοινή συνείδηση και στην πολιτική πρακτική, και τα οποία, κατά τη γνώμη μου, πληρώνουμε ακόμη και σήμερα. δα, απλ(ός από το 1965 και πέρα απέκτησαν μεγαλύτερη έκταση, αλλά και δημοσιότητα.Σημειώνω τρία: τον εγωιστικά πολιτικό καιροσκοπισμό, τον εύκολο χρηματισμό ορισμένων πολιτικών και, προοδευτικά, του κρατικού μηχανισμού, και, τέλος, τον αδίστακτο και απροκάλυπτο επεμβατισμό των Αμερικανών. Όχι ότι όλα αυτά τα φαινόμενα δεν είχαν προηγούμενα στην Ελλάδα, απλώς από το 1965 και πέρα απέκτησαν μεγαλύτερη έκταση αλλά και δημοσιότητα.
Βεβαίως, έχω υποχρέωση να τονίσω εκ προοιμίου το προφανές γεγονός ότι η «πολιτική» πάντα ήταν αδίστακτο έως και βρόμικο παιχνίδι. Μέχρι τα Ιουλιανά, όμως, η ελληνική πολιτική χαρακτηριζόταν και από μια μεγάλη δόση πατριωτισμού, κομματική συνέπεια και, συχνά, ιδεολογική αφοσίωση, η οποία δεν έδινε στους «παίκτες» του παιχνιδιού απόλυτη ελευθερία να αλλάζουν πολιτικά στρατόπεδα όποτε τους το επέβαλλε το οικονομικό ή προσωπικό συμφέρον.
Έτσι, θυμάμαι, λόγου χάριν, τη γιαγιά μου πάντα να μου λέει ότι «οι Βενιζελικοί «εξαφανίζονταν» όταν κέρδιζαν οι Βασιλικοί, και οι Βασιλικοί «χανόντουσαν» όταν έβγαιναν οι Βενιζελικοί». Δεν ξέρω ακόμη πώς ακριβώς εννοούσε τα ρήματα που τοποθέτησα σε ανωφερή εισαγωγικά, αλλά το βέβαιο είναι ένα: Οι πολιτικοί δεν άλλαζαν κόμματα και πεποιθήσεις για να εξυπηρετήσουν πρόσκαιρα τα ατομικά τους συμφέροντα, ενώ πολλοί κρατούσαν ακόμη και τις κοινωνικές τους συναντήσεις χωριστές!
Η εκ των ένδον διάσπαση της Ένωσης Κέντρου οδήγησε, ως γνωστόν, σε συνεχείς προσπάθειες να δημιουργηθούν κυβερνήσεις δήθεν κεντρώας αποχρώσεως αλλά με προφανείς υποστηρικτές το Παλάτι, τους Αμερικανούς και, σταδιακά, με την εγκληματική ανάμειξη τμήματος του στρατεύματος, καθώς και των κατασκοπικών υπηρεσιών της χώρας. Καθώς οι προσπάθειες αυτές αποδεικνύονταν όλο και πιο ανεπαρκείς, τόσο άνοιγε και ο δρόμος προς το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, το οποίο, αν δεν οργάνωσαν, πάντως στήριξαν οι Αμερικανοί.
Λίγοι περίμεναν κάτι τέτοιο, και εγώ ακόμη ενημερωνόμουν από τις εκπομπές της Deutsche Welle (την οποία άκουγα, όπως πολλοί Έλληνες, αρκετά συχνά εκείνη την εποχή). Τον μόνο επιφανή αντιστασιακό που έβλεπα εκείνη την εποχή, σε ένα διαμέρισμα στην Κηφισίας (αν θυμάμαι καλά), ήταν ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, με τον οποίο συζητούσα (μεταξύ άλλων) την αγγλική διατριβή μου, στην οποία αργότερα θα έκανε και ο ίδιος μια εξαιρετικά κολακευτική αναφορά.
Αλλά ξαναζώντας εξ αποστάσεως (χρόνου και χώρου) τα Ιουλιανά και τα Απριλιανά γεγονότα -τα οποία θυμάμαι καλά παρότι τότε δεν τα καταλάβαινα σε βάθος-, βλέπω τώρα πολλά από τα στοιχεία της σημερινής σήψης. Βεβαίως, πολλοί μπορεί να διερωτηθούν, ευλόγως, για τη μερική μου αυτή κατανόηση των όσων γίνονταν γύρω μου, δεδομένου ότι ήμουν είκοσι δύο ετών όταν πραγματοποιήθηκε το πραξικόπημα του 1967 και αναχώρησα ένα έτος αργότερα για την Αγγλία, όπου, ήδη από το 1966, είχα αποφασίσει να συνεχίσω τις μεταπτυχιακές σπουδές μου.
Η στάση μου έχει συχνά προβληματίσει τόσο εμένα τον ίδιο όσο και -δικαίως- άλλους, όχι φίλα διακείμενους προς τον πατέρα μου και, κατ’ επέκταση, προς εμένα. Η ελλιπής εξήγηση που δίνω σε αυτό το ερώτημα βρίσκει εν μέρει την απάντηση της στη διάκριση μεταξύ της ευφυίας που υποτίθεται ότι είχα -και τονίζω τη λέξη «υποτίθεται», μια και, διανύοντας σήμερα το εξηκοστό έκτο έτος της ηλικίας μου, δεν διστάζω να αποδίδω την όση επιτυχία είχα κατά τη σταδιοδρομία μου στην εργατικότητα μου μάλλον, παρά σε ιδιαίτερη ευφυΐα- και της έλλειψης ωριμότητας για αντόνομη σκέψη, ωριμότητας την οποία δεν είχε ευνοήσει το (υπερ)προστατευτικό περιβάλλον της πατριαρχικής οικογένειας μου. Γεννιέσαι με όση ευφυΐα έχεις· η ωριμότητα, όμως, έρχεται με τα χρόνια και, ίσως, με τις αντιξοότητες της ζωής.
Επιπλέον, στην εποχή μου, η αστική τάξη πίστευε στην ιδέα ότι πρώτα κανείς μορφώνεται, μετά μαθαίνει να ασκεί ένα επάγγελμα, από το οποίο αντλεί τα προς το ζην, και μόνο γύρω στα σαράντα πέντε (!) αντιμετωπίζει άλλα επαγγελματικά ενδεχόμενα, περιλαμβανομένης της πολιτικής σταδιοδρομίας, από την οποία η μακαρίτισσα η μητέρα μου -ο άνθρωπος που περισσότερο από κάθε άλλον διέπλασε το χαρακτήρα μου- επίμονα με απέτρεπε. Με άλλα λόγια, η εποχή του κληρονομικού βουλευτικού αξιώματος δεν είχε ακόμη φτάσει στο σημερινό (απαξιωτικό) απόγειο της!
Και όμως, αν θέλω να είμαι ειλικρινής, όπως δήλωσα στην αρχή του βιβλίου μου ότι θα είμαι, η παραπάνω εξήγηση παραμένει ακόμη ελλιπής, μια και υπήρξαν ζωντανές εξαιρέσεις, όπως ο νεότερος μου (και μάλιστα επί ένα σύντομο διάστημα μαθητής μου) Ανάστασης Παπαληγούρας, μετέπειτα υπουργός Δικαιοσύνης επί κυβερνήσεως Κώστα Καραμανλή, που από την αρχή των Απριλιανών «μπήκε στην παρανομία», με τα ελάχιστα, υποθέτω, μέσα που διέθετε. Βεβαίως, φαντάζομαι η εμπειρία της «συλλήψεως» του εξαιρετικά μορφωμένου και έξυπνου πατέρα του ως υπουργού Αμύνης θα πρέπει να ήταν πολλαπλώς τραυματική. Δεν παύει όμως να στερεί από το γιο μια δόση θάρρους η τότε προσωπική του «αντίσταση», εν αντιθέσει με πάρα πολλούς που έγιναν «όψιμα» αντιστασιακοί.
Αλλά, για να επανέλθω στα «κληροδοτήματα» αυτού του φαύλου καλοκαιριού του 1965, θυμάμαι εντονότατα τις προσπάθειες χρηματισμού των οπαδών του πατέρα μου (και, φαντάζομαι, άλλων κομμάτων) προκειμένου να στηρίξουν την κυβέρνηση Νόβα. Αυτές οι πιέσεις, από πολλούς κύκλους, συμπεριλαμβανομένων των παλατιανών, έφτασαν στο αποκορύφωμα τους πριν από την ψήφο εμπιστοσύνης Τσιριμώκου, με πρωταγωνιστές πάλι αυλικούς, καθώς και τον «υπ’ αριθμόν δύο» της αμερικανικής πρεσβείας, τον πολύ «στιλάτο» Νόρμαν Άνσουτς, που ήταν τακτικός επισκέπτης στο σπίτι μας, στην οδό Λυκαβηττού.
Κατά την ψήφο εμπιστοσύνης Τσιριμώκου, το κόμμα του πατέρα μου τελικώς διασπάστηκε στα δυο, έπειτα από μία μαραθώνια συνάντηση στο σπίτι μας, η οποία άρχισε στις 9.30 το πρωί και τελείωσε στις 2 το απόγευμα, μερικές ώρες (αν θυμάμαι καλά) πριν από την ψηφοφορία. Ο συμβιβασμός, για να διατηρηθεί το κόμμα ενιαίο, ήταν ότι ο ίδιος ο πατέρας μου και τρεις άλλοι από τους οκτώ, νομίζω, τότε βουλευτές του θα ψήφιζαν «κατά», και οι άλλοι «υπέρ» του Τσιριμώκου.
Το αποτέλεσμα, όμως, δεν το έκρινε αυτή η απόφαση αλλά, σε μεγάλο βαθμό, η λίαν επιθετική ομιλία του πατέρα μου στη Βουλή, η οποία οδήγησε τον τότε ανιαποκριτή της εφημερίδας Le Monde, Ερίκ Ρουλό, να γράψει στο φύλλο της επόμενης ημέρας ότι οι «κομψοί λόγοι» του κ. Μαρκεζίνη στέρησαν τον πρωθυπουργικό τίτλο από τον κ. Τσιριμώκο. Το πρωτότυπο σκίτσο του Μποστ, που αναφέρεται στις σκοτεινές εκείνες ημέρες, στολίζει σήμερα τους τοίχους του σπιτιού μου στην Οξφόρδη, θυμίζοντας μου συνεχώς την πρώτη μου γεύση πολιτικού αμοραλισμού και οργανωμένης προσπάθειας εξαγοράς συνειδήσεων. Από την κατάρα αυτή δεν νομίζω ότι έχουμε ξεφύγει· αντιθέτως, έχω την εντύπωση ότι ο πολιτικός χρηματισμός έγινε όλο και πιο αποδεκτός στη σύγχρονη πολιτική σκηνή.